Cilt kanseri tipleri nelerdir? BCC: Epidermisteki bazal hücrelerden kaynaklanan Bazal Hücreli Kanser en sık rastlanan cilt kanseridir. Bu kanser; iyi seyreden, kanserler içinde en yüz güldürücü sonuçların alındığı kanser tipidir. Bu kanser deride küçük bir krater ve etrafında kabarıklık şeklinde başlar. Seneler içinde etrafa yayılır. En sık baş boyun ve ellerde görülür. Nadiren kaşıntı yapar. SCC: Skuamöz hücrelerden kaynaklanan Skuamöz (yassı) Hücreli Kanser sıkrastlanan diğer bir cilt kanseri tipidir.

Bu kanser deride bir kabarıklık ya da ince kabuklu bir kızarıklık şeklinde başlar. Aylar içinde etrafa ve başka organlara yayılabilir. Bu sebeple erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilir. MM: Üçüncü bir deri kanseri tipi olan melanoma en tehlikeli deri kanseri türüdür. Tüm deri kanserleri içinde en fazla ölüme neden olan tiptir. Erken yakalandığında tamamen tedavi edilebilir. Hızla tedavi edilmediğinde tüm vücuda yayılır ve sıklıkla öldürücüdür. Melanoma aniden normal olan derinin üzerinde koyu siyah ya da mor bir lekelenme şeklinde ortaya çıkabilir ya da bir benden ya da derideki koyu lekelerden gelişebilir. Bu sebeple vücudumuzdaki benlerin değişimini fark etmek önemlidir.

BENLERE DİKKAT

Benler, yoğun pigmentli cilt hücrelerinin kümeleşmesinden oluşur. Bazen ciltten kabarık şekilde, bazen ciltle aynı seviyededir. Bazen doğuştan beri vardır. Bazen de sonradan çıkabilir. Birçoğunun tehlikesi olmamasına rağmen doğuştan beri var olan geniş ve kıllı dev benler ile değişik renklerde ve sınırları net olarak seçilemeyen benler risk taşırlar.

KAFANIZ KARIŞMASIN

Eğer bütün bu değişkenler size karmaşık geliyorsa şunu hatırlamak çok önemlidir. Cildinizi tanıyınız ve tepeden tırnağa düzenli olarak muayene ediniz. Sizi şüphelendiren bir şeylere rastlarsanız hemen bir Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanına başvurun.

BAĞIŞIKLIĞI BOZUYOR

Güneş ışınlarının hem doğrudan derinin hücre yapısını bozarak hem de bağışıklık sisteminin gücünü azaltarak kanser gelişmesine sebep olduğunu kaydeden Dr. Serpil Uysal, “Güneş dışında deri kanseri riskini artıran diğer faktörler; solaryum gibi diğer yapay güneş ışığı kaynakları, röntgen ışınları ve diğer iyonize ışınlar, sigara kullanımı, yanıklar, uzun süre devam eden yaralar, radyasyon, bazı kimyasal maddeler ve ilaçlar (katran, parafin, yağı, madeni yağlar, psoralen) ile temastır” şeklinde konuştu.

Hepimizde deri kanserlerinin görülebileceğini anlatan Dr. Serpil Uysal, “Ancak bir kişinin ailesinde daha önce deri kanseri tespit edilmişse, açık tenli ve açık renk gözlü ise, güneşe çıktığında bronzlaşamadan kızarıyorsa, kişide çok sayıda ben ve çil varsa bu kişilerde deri kanseri riski daha yüksektir. Ayrıca deri kanserleri erkeklerde ve yaşlılarda daha fazladır” diyor.

Risk grubuna giriyor musunuz?

Cilt kanserinin esas nedeni genellikle güneşten gelen ultraviole ışınlarıdır. Mor ötesi ışın veren elektrik lambaları ve bronzlaştırıcı suni ışık kaynakları da cilt kanserlerine neden olabilir. l Ultraviole ışınlarına karşı dünyayı koruyan ozon tabakasının incelmesinin de cilt kanserlerinde ciddi bir artışa neden olduğu bilinen bir gerçektir. l En çok açık tenliler; ciltlerinde kolayca çillenme olanlar; çok fazla sayıda beni olanlar ve bunların değişik şekil ve boyutta olanlar; ailesinde cilt kanseri bulunanlar; açık havada çok fazla zaman geçirenler; Ekvatora yakın, yüksek rakımlı veya yıl boyunca şiddetli güneş ışığına maruz kalanlar risk altında bulunur. l Bunların dışında herhangi bir sebeple radyoaktif ışın tedavisi uygulamaları; uzun yıllar iyileşmeden kalan açık yaralar; zift, arsenik vs. gibikimyasal karsinojen maddelere kronik şekilde maruz kalma; kronik mikrotravmalara maruz kalma gibi nedenlerle de deri kanserleri gelişebilir.

Cilt kanserini nasıl tanıyacağız?

Genel olarak; beyaz ve pembe renkli küçük bir kitle şeklinde; yüzeyi düzgün, parlak veya çukur şeklinde; kuru, pullu, kırmızı bir nokta şeklinde; kabuklu, kırmızı, yumru şeklinde; kabuklu yan yana küçük kitleler şeklinde; bir yara izine benzeyen beyaz bir yama şeklinde olabilirler. 2-4 haftada iyileşmeyen, kanama ve ağrı yapabilen bu türdeki lezyonların kanser olabileceklerini düşünmek gerekir. Malign Melanoma ise genellikle bir benden veya normal olan bir entten başlayabilir. Herhangi bir bende ortaya çıkan değişiklikler kanserleşme açısından uyarı kriterleri olarak kabul edilmelidir.

NASIL BİR TEDAVİ

Tedavi kanserin tipine, büyüme evresine, yerleşim yerine göre değişmektedir.

Eğer kanser küçük ise işlem ayaktan, lokal anestezi altında kolayca yapılabilir. Bu küçük ve az tehlikeli tiplerde kazıma veya elektrik akımı ile kanser hücrelerini yok etme (dessikasyon) işlemleri de yapılabilir. Ancak bu metodların tedavi açısından güvenilirliği az, iz bırakma ve deformasyon yapma ihtimalleri fazladır. Kanser büyükse, lenf nodlarına veya vücudun başka bir bölgesine yayılmışsa büyük cerrahi işlemlere ihtiyaç duyulabilir. Cilt kanserlerinde diğer tedavi seçenekleri kriyoterapi, radyoterapi ve kemoterapidir.

Ya mideye vurursa

Çoğu zaman bilim adamlarının dışında kalanlar için anlaşılamayacak kadar küçük adımlarla da olsa, kanser hastalıkları konusunda elde edilen bulgular sürekli artmaktadır. Bu mide kanseri için de geçerlidir. Gelişmiş ülkelerde mide kanserinin giderek azaldığını görmekteyiz. Bunun sebebini açıklamakta gıdaların saklanmasında eski yöntemlerin daha çok kanserojen madde oluşturduğu, özellikle soğutma yöntemi ile bu zararın azaldığı ileri sürülmektedir.

BİRKAÇ AYDA ZAYIFLAR

Karın üzerinde mide bölgesi ve onun etrafındaki bölgede rahatsızlık hissi ağrı ve ağırlık hissi.
Kısa sürede kilo kaybı.
Bulantı ve kusma.
Yemeklerden sonra rahatsızlık.
Sindirim sisteminde kanama.
Erken doyma hissi.
YEDİKLERENİZE DİKKAT

Mide kanserinin görülme sıklığı ile göç arasındaki ilişkiler, genç yaştan itibaren kanser yapıcı bir maddeye maruz kalmanın kanser oluşmasında sorumlu olduğunu göstermektedir. Nişasta, turşular, tuzlanmış et ve balık gibi yiyeceklerin mide kanserleri ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Süt ve taze sebze ile beslenenlerde mide kanseri daha az görülmektedir.

İKİNCİ SIRADA

Bahçelievler Medicana Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Ziyaettin Durakoğlu, dünya çapında görülen kanserlerin yaklaşık yüzde 10”nu mide kanserinin oluşturduğunu vurguladı. Son 30-50 yılda batı toplumlarında bu hastalığın hızında bir azalma gözlenmekle birlikte en çok ölüme neden olan kanserler sıralamasında ikinci olduğuna dikkat çeken Uzm.

Dr. Durakoğlu, “Türkiye”de mide kanserinden ölüm oranı erkeklerde 100.000”de 8-9, kadınlarda 100.000”de 4-5”tir. Mide kanseri endüstrileşmiş ülkelerden çok gelişmekte olan ülkelerin problemidir” dedi.

Ülkemizde deri kanserlerinin sıklığına ilişkin sağlıklı istatistik veriler yoktur.

Deri 2 tabakadan meydana gelmiştir.

1) Epidermis

2) Dermis

Epidermis derinin üst tabakasıdır. Vücudu dış etkenlerden korur. Su, elektrolit

ve ısı kaybını önler. Dermis epidermisin altındadır. Kıl follikülleri, ter ve yağ bezleri, damarlar, sinirler bu kattadır.

Daha derinde deri altı yağ dokusu vardır.

Deri kamserleri epidermisin bazal tabakası veya daha üstteki hücre tabakalarından kaynak alabilir. Deri kanserleri daha çok baş-boyunda olmakla birlikte tüm deri yüzeyinde olabilir. Vücudun güneş gören bölgeleri deri kanserlerine daha

çok adaydır.

KİMLER DERİ KANSERİ OLURLAR?

Deri kanserinin esas nedeni güneşten gelen ultraviole ışınlarıdır.

Mor ötesi ışın veren elektrik lambaları ve bronzlaştırıcı suni ışık kaynakları

da deri kanserlerine neden olabilir.

Ultraviole ışınlarına karşı dünyayı koruyan ozon tabakasının incelmesinin de deri

kanserlerinde ciddi bir artışa neden olduğu bilinen bir gerçektir.

En çok risk altında olanlar.

- Açık tenliler,

- Derilerinde kolayca çillenme olanlar,

- Çok fazla sayıda beni (nevüs) olanlar ve bunların değişik şekil ve boyutta

olması,

-Ailesinde deri kanseri bulunanlar,

- Açık havada fazla zaman geçirenler,

- Ekvatora yakın bölgelerde, yüksek rakımlı veya yıl boyunca yoğun güneş

ışığına maruz kalanlar. Bunların dışında,

- Herhangi bir sebeple radyoaktif ışın tedavisi (radyoterapi)

uygulamaları,

- Uzun yıllar iyileşmeden kalan açık yaralar,

- Katran, zift, arsenik vs. gibi kimyasal karsinojen maddelere kronik

şekilde maruz kalma,

- Kronik mikrotravmalara maruz kalma gibi nedenlerle de deri

kanserleri gelişebilir.

TİPLERİ NELERDİR?

2. Epidermisteki bazal hücrelerden kaynaklanan Bazal Hücreli Kanser

(BHK)

2. Skuamöz (yassı)hücrelerden kaynaklanan Skuamöz Hücreli Kanser (SHK)

3. Melanositlerden (melanin üreten hücreler) kaynaklanan Malign Melanoma (MM)

BHK; en sık rastlanan deri kanseridir. Yavaş seyreder. Metastaz yapmaz. BHK nadiren

hayatı tehdit eder.

SHK; sık rastlanan diğer bir deri kanseri tipidir. Dudaklar, yüz ve kulaklarda

sık rastlanır. Lenf bezlerine bazen de iç organlara yayılabilir. SHK eğer tedavi

edilmezse hayatı tehdit eder duruma gelir.

Deri kanserlerinin üçüncü tipi olan malign melanomalara daha az rastlanır. Ancak

özellikle güneşli bölgelerde yaşayanlarda sıklığı giderek artmaktadır. Deri kanserlerinin

en tehlikeli tipidir. Ancak erken teşhis edilirse tam olarak tedavi edilebilme

şansı vardır. Teşhis ve tedavide gecikme genellikle ölümcül olmaktadır.

KANSERLEŞEBİLEN BAŞKA DERİ TÜMÖRLERİ VARMIDIR?

Bilinmesi gereken ve sık görülen iki deri tümörü benler ve

keratozlardır. Benler, yoğun pigmentli deri hücrelerinin kümeleşmesinden oluşur.

Bazen deriden kabarık şekilde, bazen derile aynı seviyededir. Bazen doğuştan beri

vardır. Bazen de sonradan çıkabilir. Birçoğunun tehlikesi olmamasına rağmen doğuştan

beri var olan geniş ve kıllı dev benler ile değişik renklerde ve sınırları net

olarak seçilemeyen benler malign melanomaya dönüşme riski taşırlar.

Benler;

1) Kozmetik nedenlerle,

2) Giysi ve takılarla sürekli tahriş oluyorlarsa,

3) Malign melanomaya dönüşme ihtimalleri nedeniyle cerrahi olarak çıkarılırlar.

Solar veya aktinik keratozlar ise üzerleri pürtüklü veya pullu, kahverengi veya

kırmızı renkte yamalar şeklinde görülen deri tümörleridir. Genellikle derinin güneşe

maruz kalan bölgelerinde görülürler. Bunların kansere dönüşme ihtimalleri vardır.

Kansere dönüşme belirtileri gösterenler cerrahi olarak çıkarılmalıdırlar.

DERİ KANSERLERİ NASIL TANINIR?

Bazal ve Skuamöz Hücreli Kanserler çeşitli görünüşlerde olabilirler.

Genel olarak:

1) Beyaz ve pembe renkli küçük bir kitle şeklinde,

2) Yüzeyi düzgün, parlak veya çukur şeklinde,

3) Kuru, pullu, kırmızı bir nokta şeklinde,

4) Kabuklu, kırmızı, yumru şeklinde,

5) Kabuklu yanyana küçük kitleler şeklinde,

6) Bir yara izine benzeyen beyaz bir yama şeklinde olabilirler.

2-4 haftada iyileşmeyen, kanama ve ağrı yapabilen bu türdeki

lezyonların kanser olabileceklerini düşünmek gerekir.

Malign Melanoma ise genellikle bir benden veya normal olan bir deriden başlayabilir.

Herhangi bir bende ortaya çıkan aşağıdaki değişiklikler

kanserleşme açısından uyarı kriterleri olarak kabul edilmelidir.

1. Asimetti

2. Kenar düzensizliği

3. Değişik renk tonlarında olma

4. Üzerinde kabuklanma

5. Kanama

6. Kaşıntı

7. Çevresinde kızarıklık

8. Kıllanma artışı

9. Boyutunda 6 mm”den daha fazla veya anormal bir artış olması.

Bu değişikliklerden biri veya birkaçı gözlenen benler cerrahi olarak çıkarılarak

Malign Melanoma açısından histopatolojik incelemeye tabi tutulmalıdır.

Eğer tüm bu değişkenler size karmaşık geliyorsa şunu hatırlamak çok önemlidir.

Derinizi tanıyınız ve tepeden – tırnağa düzenli olarak muayene ediniz. Sizi şüphelendiren

birşeylere rastlarsanız hemen bir Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanına

başvurunuz! Plastik cerrahlar tümörü fonksiyonel yapıyı bozmadan ve en estetik

görüntüyü sağlayacak şekilde cerrahi olarak çıkartırlar. Çıkarılan dokunun histopatolojik

incelemesi ile tam olarak çıkarılıp çıkarılamadığı, zeminde kalıntı kalıp kalmadığı

anlaşılabilir.

TEDAVİSİ NASILDIR?

Tedavi kanserin tipine, büyüme evresine, yerleşim yerine göre değişmektedir.

Eğer kanser küçük ise işlem ayaktan, lokal anestezi altında kolayca yapılabilir.

Bu küçük ve az tehlikeli tiplerde kazıma (küretaj) veya elektrik akımı ile kanser

hücrelerini yoketme (dessikasyon) işlemleri de yapılabilir. Ancak bu metodların

tedavi açısından güvenilirliği az, iz bırakma ve deformasyon yapma ihtimalleri

fazladır.

Kanser büyükse, lenf nodlarına veya vücudun başka bir bölgesine

yayılmış sa büyük cerrahi işlemlere ihtiyaç duyulabilir.

Deri kanserlerinde muhtemel diğer tedavi seçenekleri kriyoterapi (kanser hücrelerinin

dondurularak tahrip edilmesi), radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (antikanser

ilaçların verilmesi)”dir.

Tedaviye başlamadan önce bu yöntemleri doktorunuzla beraber değerlendirmeli ve

aşağıdaki sorulara cevaplar aramalısınız.

- Tümörün yok edilmesi açısından hangi tedavi yöntemi daha güvenlidir?

- Hangi seçenek size daha uygundur?

- Sizdeki kanser tipi için ne kadar etkilidir?

- Olası riskleri ve yan etkileri nelerdir?

- Beklediğiniz fonksiyonel ve kozmetik sonuçlar ne kadar elde edilebilir?

NÜKS OLUR MU? NÜKS ENGELLENEBİLİR Mİ?

Deri kanserleri nüksedebilir. Ancak nüks riskini azaltmak veya ortaya çıkabilecek

nüksün riskini azaltmak mümkündür. Bunun için:

- Doktorunuzun çağırdığı kontrollere düzenli olarak uyunuz.

- Yaz aylarında özellikle de saat 11.00-15.00 arası saatlerde güneşe maruz kalmaktan

kaçınınız. Ultraviole ışınlarının su ve buluttan geçip, kum ve kardan yansıyabileceğini

unutmayınız.

- Dışarda uzun süre kalmanız gerekiyorsa geniş kenarlı şapkalar ve uzun kollu

elbiseler giyiniz.

- Açıkta kalan deri bölümleri için en az 15 güneş koruma faktörlü kremler kullanınız.

Yüzdükten ve terledikten sonra da düzenli aralıklarla bu kremleri kullanmaya devam

ediniz.

- Son olarak cildinizi düzenli olarak siz de muayene ediniz. Eğer herhangi bir

şüpheniz varsa en kısa sürede plastik cerrahınıza başvurunuz.

Genellikle 40-50 yaşları sonrası güneşe maruz kalan yüz, boyun, saçsız kafa alanları, el sırtlarında kızarık zımpara kağıdı görünümlü, üzerindeki skuam kaldırıldığında çabuk kanayan lezyonlardır. Güneş hasarının olduğu alanlarda yerleşimi fazladır. Meslek icabı dış alanlarda çalışan, gemici, çiftçi, yol işçilerinde çok daha sık olarak rastlanmaktadır. Açık renk tenli, açık renk gözlü, açık ya da kızıl saçlı olan kişilerde (yani güneş hasarına yatkın) sıklığı fazladır.

Türkiye ”de istatistiksel çalışmalar yeterli olmadığı ve az sayıda çalışma bulunduğu için aktinik keratozla ilgili verileri USA kaynaklarına dayanarak vermeye çalışırsak hastalığın sıklığı ve önemi daha iyi anlaşılacaktır.

Amerika”da her yıl 900.000 – 1.200.000 yeni deri kanseri olgusuna rastlanmaktadır. Deri kanserlerinin çoğunluğu BCC (Bazal Hücreli Kanser) denilen türdendir. Sonuç olarak heryıl 200.000 yeni SCC(Skuamöz Hücreli Kanser)vakası görülmektedir.

Özellikle 1300 ile 2300 arasında kişi melanoma dışı deri kanserlerinden (özellikle metastaz yapmış SCC)hayatını yitirmektedir.

Bu rakamlar aktinik keratozları tekrar gündeme getirmektedir. Çünkü epidemiyolojik ve moleküler düzeydeki çalışmalar aktinik keratozların SCC”nin erken evresi olduğunu göstermektedir.

Aktinik kerotozlar, yatkınlığı olan kişilerde uzun süre güneşe maruz kalmakla oluşan yaygın bir sorundur. Amerika”da yapılan bir çalışmada dermatoloji kliniğine başvuru yakınmaları arasında 3.sırayı aldığı gösterilmiştir.

Başka bir çalışmada ise 1990-1994 yılları arasında dermatoloji kliniklerine başvuran 127 milyon hastanın 14.6 milyonu (%11.5) aktiniz keratoz teşhisi almış ve tedavi görmüş hastalardan oluşmaktadır. Deri kanserleri ise dermatoloji poliklinik ziyaretlerinde %7.6 lık oranla 4. sırayı almaktadır(1.sırada akne=sivilce, 2.sırada=ekzama, 3.sırada=aktinik keratoz).

Tüm aktinik keratozlar SCC oluşumuna yol açmazlar, fakat hangilerinin SCC oluşturacağıda bilinmemektedir. Aktinik keratozların %0.1 – %10”u SCC oluşumuna neden olmaktadır.

Güneşte çabuk yanan, bronzlaşmayan, çil oluşumuna yatkın olan kişiler aktinik keratoz geliştirmeye müsaittirler. Kişilerin bu yatkınlıklarının yanı sıra toplam güneşte kalma süreleri de çok önemli bir faktördür. Yaşlanma ile birlikte aktinik keratozların sayısında da artış olmaktadır. Cinsiyet açısından değerlendirildiğinde erkeklerde daha fazla görüldüğü anlaşılmaktadır.

Bir çalışmada 16-49 yaşları arasındaki kişilerde erkeklerin %27”sinde bayanlarınsa %13”ünde aktinik keratoza rastlanmıştır. Yaş ilerledikçe erkek ve kadın oranı birbirine yaklaşmaktadır. Aktinik keratozların görüldüğü bölgeler güneş enerjisine en fazla maruz kalan alanlardır. En sık %80 oranıyla üst dudakta, baş ve boyun bölgesinde yerleşim göstermektedirler.

Aktinik keratozların dermatoloji polikliniklerinde sık rastlandığı ve halkımız tarafından pek bilinmediği görülmektedir. Bu lezyonlar deri kanserlerinin bir çeşidi olan SCC”nin erken evresi olarak kabul edilmektedir. Tüm aktinik keratozlar üzerinde SCC gelişmemektedir. Fakat hangilerinin üzerinde SCC gelişeceği önceden bilinmediği için aktinik keratozların tedavilerinin mutlaka yapılması ayrıca aktinik keratoz geliştirme riski olan kişilerin kendilerini güneş ışınlarına karşı korumaları önerilmektedir.

Cilt kanseri her yıl sayılarda görülen artışla beraber İngiltere”de en sık rastlanılan kanser türlerinden biridir.

Cilt kanserinin esas nedeni genellikle güneşten gelen ultraviole ışınlarıdır. Mor ötesi ışın veren elektrik lambaları ve bronzlaştırıcı suni ışık kaynakları da cilt kanserlerine neden olabilir.

Ultraviole ışınlarına karşı dünyayı koruyan ozon tabakasının incelmesinin de cilt Kanserlerinde ciddi bir artışa neden olduğu bilinen bir gerçektir.

En çok risk altında olanlar

— Açık tenliler,
— Ciltlerinde kolayca çillenme olanlar,
— Çok fazla sayıda – beni – olanlar ve bunların değişik şekil ve boyutta olması,
—Ailesinde cilt kanseri bulunanlar,
— Açık havada çalışmak ve eğlenmek için çok fazla zaman geçirenler,
— Ekvatora yakın, yüksek rakımlı veya yıl boyunca şiddetli güneş ışığına maruz kalanlar. Bunların dışında,
— Herhangi bir sebeple radyoaktif ışın tedavisi (radyoterapi) uygulamaları,
— Uzun yıllar iyileşmeden kalan açık yaralar,
— Katran, zift, arsenik vs. gibi kimyasal karsinojen maddelere kronik şekilde maruz kalma,
— Kronik mikro travmalara maruz kalma gibi nedenlerle de deri kanserleri gelişebilir.

TİPLERİ NELERDİR?

1. Epidermisteki bazal hücrelerden kaynaklanan Bazal Hücreli Kanser (BCC)
2. Skuamöz hücrelerden kaynaklanan Skuamöz Hücreli Kanser (SeC)

3. Melanin hücrelerinden kaynaklanan Malign Melanoma (MM)

BCC; en sık rastlanan cilt kanseridir. Yavaş seyreder. Nadiren başka bölgelere yayılır. Eğer tedavi edilmez se cilt altına ilerleyip kemik ve diğer dokulara atlayabilir. Bu açıdan en tehlikeli olanları göz çevresindekilerdir. BCC nadiren hayatı tehdit eder.

SCC; sık rastlanan diğer bir cilt kanseri tipidir. Dudaklar, yüz ve kulaklarda sık rastlanır. Lenf bezlerine bazen de iç organlara yayılabilir. sce eğer tedavi edilmez se hayatı tehdit eder duruma gelir.

Cilt kanserlerinin üçüncü tipi olan malign melanomalara daha az rastlanır. Ancak özellikle güneşli bölgelerde yaşayanlarda sıklığı giderek artmaktadır. Cilt kanserlerinin en tehlikeli tipidir. Ancak erken teşhis edilirse tam olarak tedavi edilebilme şansı vardır. Teşhis ve tedavide gecikme genellikle ölümcül olmaktadır.

Önlemler

• En iyi korunma yöntemi güneş ışığına uzun süre maruz kalmamaktır.
• Bronzlaşana kadar güneşlenmek zorunda değilsiniz. Yürüyüş yaparken, alışveriş esnasında ya da camların açık olduğu anda araç kullanırken yeteri kadar güneşten yararlanabilirsiniz.
• Günün hangi saatinde nerede olduğunuz da önemlidir. Nisan la Ekim arasında günün belirli saatlerinde UV radyasyon yoğunluğunda artış gözlenir.
• Kendinizi ve çocuklarınızı korumanız için yapmanız gerekenler:
• 11.00 ile 15.00 saatleri arasında dışarı çıkmaktan kaçının
• Geniş gölgelikli bir şapka ve güneş gözlüğüyle dışarı çıkın
• Düzenli olarak yüksek faktörlü koruyucular kullanın
• Yüksek ateşi önlemek için bol miktarda su için
• Güneş lambaları ya da yatakları kullanmaktan kaçının.

Tedavi Tedavi kanserin tipine, büyüme evresine, yerleşim yerine göre değişmektedir.
Eğer kanser küçük ise işlem ayaktan, lokal anestezi altında kolayca yapılabilir. Bu küçük ve az tehlikeli tiplerde kazıma (küretaj) veya elektrik akımı ile kanser hücrelerini yoketme (dessikasyon) işlemleri de yapılabilir. Ancak bu metotların tedavi açısından güvenilirliği az, iz bırakma ve deformasyon yapma ihtimalleri fazladır.
Kanser büyükse, lenf nodlarına veya vücudun başka bir bölgesine yayılmışsa büyük cerrahi işlemlere ihtiyaç duyulabilir.
Cilt kanserlerinde muhtemel diğer tedavi seçenekleri kriyoterapi (kanser hücrelerinin dondurularak tahrip edilmesi), radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (antikanser ilaçların verilmesi)”dir.
Tedaviye başlamadan önce bu yöntemleri doktorunuzla beraber değerlendirmeli ve Aşağıdaki sorulara cevaplar aramalısınız.

— Tümörün yok edilmesi açısından hangi tedavi yöntemi daha güvenlidir?
— Hangi seçenek size daha uygundur?
— Sizdeki kanser tipi için ne kadar etkilidir?
— Olası riskleri ve yan etkileri nelerdir?
— Beklediğiniz fonksiyonel ve kozmetik sonuçlar ne kadar elde edilebilir?

Tüm cilt kanseri türleri aynı belirtileri göstermese de hemen hepsi, kendini ciltte meydana gelen renk değişimleri ve pullanma ile iltihaplı, kanamalı, ağrılı ve kaşıntılı benekler şeklinde belli ediyor. Bu bölgeler zamanla kabuk tutuyor, iyileşiyor ancak yeniden açık yara şeklinde ortaya çıkıyor. Daha çok fazlaca ve korunmasız olarak güneş ışığına maruz kalan yüz, dudak, kulak, boyun, göğüs, kol, bacak ve el gibi bölgelerde görülen Melanoma, nadiren avuç içi, genital bölge veya parmak aralarında da ortaya çıkabiliyor.

HANGİ FAKTÖRLER KANSER RİSKİNİ ARTIRIR?

Açık Ten
Açık renk tene sahip kişilerde pigment hücreleri, yani melaninler, güneşten veya solaryum cihazlarından yayılan ultraviyole ışınlarına karşı çok daha korunmasız. Eğer sarışın veya kızıl saçlı iseniz, göz renginiz açıksa, çilleriniz varsa ve cildiniz çok az güneş ışığında bile kızarma eğilimi gösteriyorsa, esmer veya buğday tenlilere göre daha fazla risk altındasınız demektir.

Güneş Yanıkları
Güneş yanıkları, kısaca, cildin yakıcı güneş ışınlarına karşı gösterdiği tepki olarak tanımlanabilir. Çocukluğunda veya ergenlik döneminde bir ya da birden fazla kez güneş yanığı geçirmiş kişilerde, yetişkinlik döneminde cilt kanserine yakalanma riski de önemli ölçüde artıyor. Ayrıca yetişkinlikte maruz kalınan güneş yanıkları da yüksek risk anlamına geliyor.

Güneş Altında Fazla Kalmak
Olması gerekenden daha fazla süre güneş ışığına maruz kalmak, kanser riskini artırıyor. Bronz bir cilt, sizi çok güzel ve çekici gösterebilir. Ancak bronzlaşmanın aslında, cildin ultraviyole ışınlarına karşı gösterdiği tepki olduğunu da unutmamak gerekiyor.

Güneş Alan Bölgelerde Yaşamak
Fazla güneş alan ve sıcak iklime sahip bölgelerde yaşayanlar, nispeten daha soğuk bölgelerde yaşayanlardan daha fazla risk altında bulunuyor. Aynı şekilde güneş ışınlarının daha kuvvetli olduğu yüksek bölgelerde yaşayanlar da, alçak bölgelerde yaşayanlara göre daha fazla ultraviyole ışınına maruz kalıyor.

Benler
Vücudunda normal benlere göre daha büyük ve düzensiz benler bulunan kişilerde, bu benlerin kansere dönüşmesi olayına sık rastlanıyor. Eğer vücudunuzda bu tür lekeler varsa, doktorunuzdan bunları takip etmesini isteyin. Zira vücudunda fazla ben olan insanlarda kanser riski oldukça yüksek.

Cilt lezyonları
Cilt lezyonları, cilt kanseri riskini artırıyor. Bu lezyonlar genellikle pürüzlü, pullu ve koyu kahverengidir. Daha çok güneş yanığına maruz kalmış yüz, alt kol ve ellerde bulunurlar.

Hassas Ciltler
Yanık tedavisi görmüş veya bir rahatsızlık sonucu deri hastalığı geçirmiş kişiler, güneş yanığına ve cilt kanserine karşı daha hassastır.

Ne zaman cilt kanserlerinden şüphelenilmeli, belirtileri nelerdir?
Gövdemizde yeni çıkan, hızla büyüme gösteren, deriden kabarık, kanayan lezyonlar ve siyah renkli benler olduğunda şüphe duymalı ve dermatoloğa başvurmalıyız.

Kaç tür cilt kanseri vardır?
Üç tür cilt kanseri vardır: Bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom, malign melanom.

En çok risk altında olanlar kimlerdir, kalıtımsal faktörler etkili midir?
Cilt kanserleri en sık tip bir deri denilen beyaz ten, sarı saç, açık renkli gözlülerde görülür. Malign melanom türü cilt kanserlerinde de kalıtımsal faktörlerin önemli olduğu düşünülmektedir. Ailesinde malign melanom olanlarda bu kansere yakalanma riski olmayanlara göre daha yüksektir.

Görülme sıklığı erkeklerde mi kadınlarda mı fazladır?
İki cinsiyet arasında görülme sıklığı açısından bir fark yoktur.

Diğer kanserlere göre görülme sıklığı ne kadardır?
ABD”de cilt kanserleri en sık görülen kanserlerin başında gelmektedir. Ülkemizde kesin istatistiksel sonuçlar olmamakla beraber oran yüksek değildir. Son 20 yılda, deri kanserleri her yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde dört oranında artmıştır. Bunun başlıca nedenleri olarak; ozon katının incelmesi, ultraviyole ışınlarına maruz kalınması ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına sebep olan kronik böbrek yetmezliği ve AİDS gibi hastalıklardaki artış sayılabilir. İnsanların yaklaşık yarısında 65 yaşına kadar deri kanseri gelişmektedir. Yetmiş milyon nüfuslu bir ülkede her yıl yaklaşık 2500 kişi deri kanseri nedeniyle yaşamını yitirmektedir.

Bunların yaklaşık yüzde 75”i melanom nedeniyle, geri kalan yüzde 25”i de diğer deri kanseri türleri nedeniyle olmaktadır. Bazal hücreli kanserler ortaya çıktıkları bölgede tekrar belirme eğilimlidirler ve uzak organlara yayılmazlar. Skuamöz hücreli kanserler de benzer seyir göstermekle birlikte uzak organlara yayılmazlar. Skuamöz hücreli kanserler de benzer seyir göstermekle birlikte uzak organ ve lenf bezlerine yayılabilirler. Melanomlar ise ölümcül seyirli olup, erken tedavi edilmemeleri durumunda lenf bezlerine ve uzak organlara yayılırlar.

Bitkisel tedaviler cilt kanserinde ne kadar başarı sağlıyor?
Bitkisel tedavilerle cilt kanserlerinin tedavisi mümkün değildir.

Nüksetme riski var mıdır?
Cilt kanserleri tedaviden sonra hem ilk çıktıkları bölgede nüksedebilirler. Hem de uzak organlara yayılabilirler. Cerrahi tedavi sırasında kanser tam çıkarılmışsa ya da, dar sınırlarla çıkarılmışsa nüksetme riski daha yüksektir. Bu nedenle ilk tedavi büyük önem taşır. Benzer şekilde nüksetme durumunun erken tanı ve tedavisi için, hastaların tedaviden sonra 6-12 ayda bir doktorları tarafından kontrol edilmesi çok önemlidir.

Cilt kanserlerinden korunmak için nelere dikkat etmeliyiz?
Cilt kanserlerinin oluşmasında en önemli faktör güneş ışınıdır. Güneşe maruz kalma süremiz arttıkça cilt kanserlerine yakalanma ihtimalimiz de o oranda artar. Bu nedenle doğal ve suni güneş yanıklarının oluşmasına izin vermemeliyiz. Yaz aylarında mutlaka açık alanlardaki sosyal aktivitelerde ve deniz kenarında güneş koruyucuları kullanmalı. Ama en önemlisi kullanılan güneş koruyucularının hem UVA, hem de UVB”ye karşı etkili olduğuna, suda koruyucu özelliklerini yitirmediğine dikkat etmeliyiz. Yüz ve ellere 20 faktörün üstünde koruyucu krem sürmek, geniş şapka ve uzun kollu giysiler giymeye dikkat etmek de diğer önemli hususlardır. Bunun dışında, tüm cilt düzenli aralıklarla kontrol edilmeli ve herhangi bir lezyonun ortaya çıkması halinde mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Prof. Dr. Yorulmaz, bronzlaşma ile derinin güneşin ultraviyole ışınlarının vücuda zarar vermesini engellemeye çalıştığını söyledi.

Güneşin, vücuda D vitamini sağlama, mikropları öldürme, psikolojik olarak iyilik verme gibi faydaları bulunduğunu vurgulayan Yorulmaz, “Ancak uzun süre ve korunmasız bir şekilde güneş altında kalındığında cilt kanserinden güneş yanıklarına, lekelerden erken yaşlanmaya kadar pek çok soruna yol açabilmektedir” dedi.

Güneşe doğrudan maruz kalmanın dışında, güneş ışınlarının su yüzeyi, kum ve betondan da yansıyarak insanları etkileyebildiğini belirten Yorulmaz, şunları kaydetti:

“Güneş yanıkları ve güneş alerjileri, güneş ışınlarının kısa zamanda ortaya çıkan zararlı etkileridir. Uzun dönemde ortaya çıkan en kötü sonuç cilt kanserleridir. Güneş yanıkları ve alerjileri güneşe maruz kaldıktan birkaç saat ile birkaç gün içinde ortaya çıkan kızarıklık, şişlik, ağrı, içi su toplayan kabarcıklar ve soyulma ile gözlenmektedir.Özellikle çocuklarda ve açık tenli insanlarda bu zarar çok daha yüksektir. Cilt kanserlerinin yüzde 80”i uzun süre güneşe maruz kalan bölgelerde görülmektedir. Güneş yanıkları güneşe maruz kalınmasından sonra 2-4 saat içinde başlayan bir kızarıklık, yanma hissi ile başlar, 24 saat sonra yanığın şiddetli ise su dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Ağrı, kaşıntı ve yanma hissi artar.”

Güneş yanığı oluştuğunda ne yapılmalı?

Prof. Dr. Yorulmaz, güneş yanığı üzerine asla diş macunu, yoğurt ya da yağlı merhemler gibi maddelerin sürülmemesi gerektiğini söyledi.

Ağrı için 2-3 gün basit bir ağrı kesici kullanılabileceğini bildiren Yorulmaz, su kabarcıkları varsa patlatılmamasının faydalı olacağını bildirdi.

Ağrı ve sıcaklık hissi için günde 3-4 kez nemlendirici krem sürmek, soğuk banyo, soğuk su ile ıslatılmış bezleri yanık yerine koymanın da doğru bir davranış olacağını ifade eden Yorulmaz, güneş yanığı oluştuğunda yapılması gerekenleri şöyle anlattı:

“Güneş yanığı olduğunda su kaybı artmıştır. Bu nedenle daha çok su içilmelidir. Su kabarcıkları patlamış ise üzerindeki ölü deri temiz küçük bir makasla temizlendikten sonra antibiyotikli pomat kullanılabilir. Yanık deri çok temiz tutulmalıdır. Güneşin zararlarından korunmak için ultraviole ışınlarının en şiddetli olduğu sabah 10.00 ve öğleden sonra 16.00 saatleri arasında güneşten uzak durmak doğru olacaktır. Güneşe çıkmak zorunda kalındığında geniş kenarlı şapka, bol, pamuklu kumaştan yapılmış hafif giysi giyilerek dışarı çıkılmalı, şiddetli güneş ışınları gözlerde katarakta yol açabileceğinden mutlaka UV korumalı güneş gözlüğü ve mutlaka güneş koruyucuları kullanılmalıdır. Giysilerin cildi güneş ışınlarından tümüyle korumadığı unutulmamalıdır”

Altı aylıktan küçük çocukların cildi çok daha hassas olduğundan ,titanyum dioksit içeren güneş koruyucuları kullanılmalısı ve ancak yine de mümkün olduğunca bu yaş bebeklerin yazın sabah 10.00 ve akşam 17.00 saatleri arasında güneşten uzak tutulması gerektiğini belirten Yorulmaz, 6 aylıktan büyük bebeklerin güneşten koruyucu krem veya losyonlar sürülerek 5-10 dakika sürelerle günde 2-3 kez geniş kenarlı bir şapka ve pamuklu, bol ve hafif bir giysi ile güneşe çıkarılabileceğini söyledi.

New Jersey”deki Rutgers Üniversitesi”nde yapılan ve Proceedings for the National Academy of Sciences Dergisi”nde yayımlanan araştırmaya göre, fiziksel egzersizle birlikte ölçülü kahve tüketimi, güneşin ultra-viyole B (UVB) ışınlarının yol açtığı kanserojen etkileri ortadan kaldırabiliyor.

Rutgers Üniversitesi araştırmacıları, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde, egzersizle birlikte kafeinin, DNA”ları UVB tarafından bozulan kanserli hücreleri ortadan kaldırarak, UVB”nin yıkıcı etkisini ortadan kaldırdığını belirledi.

Araştırmalarında özellikle güneş ışınlarına karşı hassas tüysüz fareleri inceleyen bilimadamları, bir gruba, insanlarda 1 veya 2 büyük fincan kahveye bedel kafein içeren su içirdi, diğer gruba egzersiz yaptırdı ve üçüncü gruba da her ikisini birden uyguladı.

Dördüncü gruba ise ne kafein veren, ne de egzersiz yaptıran araştırmacılar, tüm fare gruplarını, deri hücrelerinin DNA yapısına zarar veren UVB ışınlarına maruz bıraktı.

Araştırmanın sonunda kafein verilen ve egzersiz yaptırılan grup, kanserli hücreleri ortadan kaldırma kapasitelerinin, diğer 3 gruptan açıkça fazla olduğunu gösterdi.

Eğer deniz kenarında yaşama şansına sahip iseniz, tuzlu suyun tedavi edici özelliklerinden faydalanma avantajını kullanın.

Serin tedavi edici özelliklerinden faydalanma avantajını kullanın.

Serin deniz suyu, egzama dahil dermatitin pek çok değişik şekillerinin neden olduğu kaşıntı, iltihap ve genel tahrişin

giderilmesine yardımcı olacaktır.

Eşekotu yağı: Les Nouvelles Esthetiques”in Temmuz 1998 sayısında “Gerekli Yağ Asitleri”nin yazarı Erica Lewis”e göre,

“Egzaması olanlar gerekli yağ asidi eksikliğinden muzdarip olabilirler.Egzamandan şikayetçi olanlar için günlük diyet

ile alınan gerekli asitleri miktarlarını arttırmaları önemlidir çünkü gerekli yağ asitleri hücre zarlarını dolgunlaştırır ve yaşlı

zarların onarılmasına yardım eder ve yenilerini oluşturur.

Egzama, sedef onarılmasına yardım eder ve yenilerini oluşturur.

Egzama, sedef hastalığı, saç kepeği, saç dökülmesi, kuruluk ve kırılgan tırnaklar diyete ilave edilen gerekli yağ asitlerine

cevap verirler.”

Deri sedef hastalığından etkilendiğinde, 3 ila 4 gün içinde olgunlaştığından birikirler ve kalın deri plakları haline gelirler. Onların kırmızı görünümü hızla bölünüp çoğalan yeni deri hücrelerini beslemek ve artmış zengin kan damarlarından ileri gelir.

Bu normal dışı deri hücresi gelişimini başlatan pek çok biyokimyasal tepkimeler mevcuttur. Onlar bazı enfeksiyon tipleri, bir ilaç tepkisi, fiziki veya duygusal stres veya cerrahi bir kesim gibi, cilde uygulanana bir hasar tarafından tetiklenebilirler. Pek çok şifalı bitkici sedef hastalığına zehirlenmiş karaciğer veya endişenin neden olduğunu öne sürmektedirler.

Korunma

Eğer akrabalarınız sedef hastalığı geçirmişse, sizin de geçirme şansınız olacaktır. Ama siz bazı önlemler alarak hastalığın ilerlemesini önleyebilirsiniz.

A,B,C,D ve E vitaminleri ve çinkodan zengin bir diyet ve kükürt içerikleri nedeni ile soğan ve sarımsak yiyin. Eşek otu yağı veya hodan yağı destekleri ve belirtilen vitamin ve minerallerin destek şekilleri akıllıca bir ölçü olabilir.

Benim cilt bakım önderim, lisanslı estetikçi Lozetta DeAngelo sedef hastalığının stres kaynaklı bir hastalık olduğuna inanmaktadır ve hipnoz, egzersiz, derin solunum ve yoga gibi stres azaltıcı yöntemlerin kullanılmasını önermektedir. Bu günkü ticari tarım besleyicilik kalitesinde olmadıklarını, bu yüzden vücutlarımızın hayati besinlerden mahrum kaldığını ve cildimizin bu eksikliği dışa yansıttığını da söylemektedir.